Bende dergi merakı, edebiyat dergisi izleme, okuma tutkusu ne zaman başladı... Zamanın eğri büğrü yollarında dergilere sevdalı serüvenime doğru bir yolculuk yapmam gerekiyor bu soruya yanıt bulmak için.
Milliyet gazetesi 1970'li yılların sonlarına doğru "sanat" eki veriyordu. Gazete sayfası boyutunda olan "Milliyet Sanat" eki önceleri gazetenin içinde bir sayfaydı; katlanıp bıçakla kesilince dergi halini alıyordu. Dedemin atölyesine her gittiğimde gazeteye bir göz atarken eki de merak edip okumaya başlamıştım. 1970'lerin hızla değişen toplumsal atmosferinde daha çok "siyasi" dergiler ilgimi çekiyordu. Şimdi burada adlarını sayamayacağım kadar çok "fraksiyon" dergisi çıkıyordu 1970'lerde. Bizi daha çok siyasi dergiler heyecanlandırıyordu. O yüzden sadece "Milliyet Sanat" ekini şöyle bir okumuşluğum vardır 1970'lerin ikinci yarısını geçerken.
Yıl 1978 olmalı... Trabzon’da Uzunsokak'ta yeni açılan Barış Kitabevi'nde Yılmaz Güney'in "Güney" dergisine rastlıyorum. "Güney"i takip etmeye başlamıştım. Bana göre "siyasi" bir dergiydi. Barış Kitabevi'nde başka sanat-edebiyat dergilerini de görmüştüm ne var ki ilgimi çekmemişti o yıllarda.
Dönemin etkili dergilerden biri de "Sanat Emeği" idi. İlk sayısı Mart 1978'de çıkmıştı. Yıllar sonra Beyoğlu'nda Sahaf Festivali'nde takım halinde "Sanat Emeği"ne rastladım bir sergide. Sahaf o zamana göre yüksek fiyat söyleyince almaktan vazgeçtim.
1980'li yıllardan bu yana dergilerin tutkulu bir izleyicisiyim. Belli başlı edebiyat dergilerini 40 yıldır okurum, biriktiririm. "Sanat Emeği" dergisinin de eksikliğini her zaman hissederim. 1970'li yılları incelemede kaynak oluşturabilecek bir birikime sahiptir. O gün Beyoğlu'ndaki sahaftan "Sanat Emeği" takımını almadığıma çok pişman olmuştum. Aradan nice zaman geçti dergi hep aklımdaydı.
Öyle dergiler vardır ki bir dönemi anlamak için sıkça o dergilere başvurmak durumundasınız.
"Militan" dergisi de 1970'li yılların başlarında devrimci sanat- edebiyat anlayışıyla yola çıkan bir dergiydi. 18 sayı çıkan bu dergiyi de edinememiştim. "Militan" dergisi de kütüphanemde olsa ne iyi olurdu.
Şair arkadaşım Çağın Özbilgi, geçen gün Facebook sayfasında "Ludingirra" dergisinin kapaklarını paylaşınca ilgimi çekti bu genç şair arkadaşımın dergi tutkusu. O da benim gibi iflah olmaz bir dergi izsürümcüsüydü demek ki. Çağın'la epeyce söyleştik eski dergiler üzerine. Ona "Sanat Emeği" ve "Militan" dergilerinin tüm sayılarını aradığımı söyledim. Çağın, sağolsun hemen linklerini gönderdi. Bu tür "nesli tükenmiş dergiler"i internette ancak belli başlı sahaf sitelerinde bulabiliyorsunuz; o da "fahiş" fiyata. Ben de öyle yaptım hem "Sanat Emeği" dergisinin takımını hem de "Militan" dergisinin bütün sayılarını sipariş verdim. Çağın en ucuz dergileri bulmuştu benim için internetten.
"Sanat Emeği" dergilerim bir günde geldi. Demek İstanbul'da, yakın bir sahaftaymış. 31 sayı takım halinde ama ciltlenmemiş. Ne var ki Temmuz 1978, 5. sayının kapağı yoktu. Artık o kadar kusur da olsundu. Dergiler bir kitabevinin ya da sahafın deposunda yıllarca kalmış anlaşılan. Her tarafı kitap tozuyla sararmış solmuştu. Eh aradan 41 yıl geçivermiş onca zamana iyi dayanmış dergiler. Dışı ve kenarları solgun da olsa "Sanat Emeği"nin içi pırıl pırıldı.
Çıktığı yıllarda okuyamadığım "Sanat Emeği" dergisini 41 yıl sonra okuyacağım, inceleyeceğim. Belki birkaç ilginç konu bulup izini sürerim. Sonuçta bir dergi okuma şöleni beni bekliyor.
"Sanat Emeği"nin son sayısı, 31. sayısı Eylül 1980'de çıkmış. 12 Eylül Faşist darbesiyle derginin yayın hayatı şrakk diye kesilmiş... 12 Eylül'ün kültüre, sanata, kitaba, dergilere zulmü saymakla bitmez. "Sanat Emeği"nin Ekim 1980, 32. sayısının çıkamaması, 41 yıl sonra da akılda tutulması gereken bir hesaplaşmadır.
1970'lerin kallavi edebiyat-sanat dergisi "Militan" da kargodan gelince onunla ilgili küçük bir serüvenimi anlatacağım.
Dergilerin de bir hikâyesi vardır hayatımızı sürükleyip götüren anılar boyunda...
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder